مجله آسانسور ایران

مرجع جامع اطلاعات آسانسور

مجله آسانسور ایران

مرجع جامع اطلاعات آسانسور

۹ مطلب در مرداد ۱۴۰۰ ثبت شده است

  • ۰
  • ۰

کلاف بندی

کلاف بندی

 

با در نظر گرفتن اندازه های به دست آمده از چاه، آهن آلات کلاف را برش می دهیم. در آسانسورهای وزنه پشت هر کلاف، یک ناودانی پشت چاه با ابعاد عرض چاه و دو مورد نیز برای طرفین با ابعاد عمق چاه در نظر گرفته می شود. در ورودی آسانسور از کلاف استفاده نمی شود. در ضمن، کلاف ها باید به صورت تراز اجرا گردند.

تعداد کلافها :

    یک کلاف در چاه با فاصله 30 سانتی متر از کف آن

    سایر کلاف ها با فاصله مینیمم 120 تا ماکسیمم 250 سانتی متر از یکدیگر

    یک کلاف با فاصله 30 سانتی متر زیر کلاف دال

در آن دسته از آسانسورها که عرض ورودیشان بزرگ تر از عمقشان می باشد، وزنه کناری منظور می شود که برای این فضا، ناودانی مورد استفاده به شکل یو ایجاد می شود. اندازه داخل به داخل فرم مذکور بسته به اندازه دهنه ریل متفاوت است.

اندازه مفید داخل به داخل این یو با توجه به دهنه ریل وزنه فرق میکند برای دهنه ریل وزنه 84 ابعاد مفید داخل به داخل حداقل 100*23 سانتیمتر میباشد.

کلاف دال:

    کلاف دال بایستی ناودانی یا تیرآهن 18 یا 20 باشد. (حداقل از 16 کم تر نباشد.)

    این کلاف را بایستی دور تا دور چاه چرخاند. (هر چهار سمت)

    اگر آهن کلاف از نوع ناودانی است، قسمت فرو رفته آن باید به سمت درون چاه قرار بگیرد.

    برای محکم کردن این کلاف باید به غیر از جوش دادن از نبشی های زیر سری نیز بهره گرفت.

    کلاف باید به صورت تراز اجرا شود.

دیگر نکات شاسی کشی آسانسور

بعد از این که آهن آلات نصب شدند، باید سریعا از ضد زنگ استفاده کرد.

باید این را در نظر گرفت که در رابطه با بارهای وارده بر اسکلت چاه آسانسور، با در نظر داشتن شرایط چاه در وضعیت عادی، به غیر از نیروی حاصل از ریل ها، بقیه وزن تجهیزات بر دال بتنی که سطح زیر موتور می باشد، اعمال می شود.

اگر کارفرما در محکم سازی و مسلح کردن دال بتنی دقت کافی به خرج ندهد، شرکت ارائه دهنده خدمات باید در هنگام اجرای مکانیک آسانسور، بار استاتیکی آن را روی کلاف آهن دال اعمال کند، به این شکل که دو تیر آهن 16 با ابعاد معادل عرض یا عمق چاه فراهم شده و دو سر کلاف تیر آهن دال به این دو تیر آهن متصل می شود. شاسی موتور روی این دو جای خواهد گرفت. به این شکل، بار اسکلت آسانسور روی کلاف تیر آهن دال و کل شاسی کشی اعمال می شود و هیچ وزنی به دال بتنی تحمیل نخواهد شد.

  • مینو احمدی
  • ۰
  • ۰

شالتر‌

شالتر‌ها یا میکروسوئیچ‌ها قطعاتی هستند که در ابتدا و انتهای چاله آسانسور نصب می‌شوند تا از خطرات احتمالی مانند برخورد کابین با کف و یا سقف جلوگیری شود و بسته به نوع تابلوفرمان مورد استفاده، ممکن است در هر ردیف از ۴ یا ۶ عدد شالتر استفاده شود
این قطعه همچون کلید قطع و وصلی است که بر اثر تماس مکانیکی قطعه‌ای دیگر نظیر کابین با آن، باعث قطع یا وصل جریان در یکی از مدار‌ها (عموما مدار‌های مربوط به ایمنی آسانسور یا بالابر) می‌شود.

به این ترتیب بعنوان مثال اگر از تابلوفرمان استفاده نماییم آنگاه سه عدد شالتر در بالای چاله و سه عدد شالتر در انتهای چاله نصب می‌شوند و هر کدام وظایف خاصی را ایفا می‌کنند.
شالتر‌ها در دو مدل ساخته و عرضه می‌شوند که عبارتند از::
شالتر پروانه‌ای (عقربه‌ای)
شالتر غلطکی ان اف
NF

شالتر‌های پروانه‌ای
نصب آسان تری دارند، اما متاسفانه هم خرابی آن‌ها بیشتر و هم دقتشان پایین‌تر است؛ لذا پیشنهاد می‌شود از شالتر‌های غلطکی استفاده نمایید.
شالتر
NF غلطکی: توسط یک تیغه (نبشی) ۱۲۰ سانتی تا ۲۰۰ سانتی که بر روی کابین نصب شده است تحریک می‌شود. این نوع شالتر به صورت فنری می‌باشد یعنی تا زمانی که تحت فشار اعمال شده تیغه باشند جریان برق (فرمان) را قطع می‌کنند و پس از عبور تیغه به محل اصلی خود بازگشته و جریان برق (فرمان) وصل میشود.


شالتر عقربه‌ای (پروانه‌ای)

توسط یک اهرم میله‌ای که بر روی کابین ثابت است تحریک می‌شود. کابین در هنگام عبور از این نوع شالتر عقربه آن را به حالت دوم انتقال می‌دهد و تا زمان برگشت کابین و تحریک دوباره عقربه در همان حالت خواهد ماند.


طریقه نصب شالتر پروانه‌ای عقربه‌ای روی ریل آسانسور:

شالتر حد بالا و پایین
شالتر شناسایی (دورانداز اجباری) بالا و پایین
شالتر قطع کن سرعت تند بالا و پایین

شالتر غلطکی ان اف NF

توسط یک تیغه (نبشی) ۱۲۰ سانتی تا ۲۰۰ سانتی که بر روی کابین نصب شده است تحریک می‌شود. این نوع شالتربه صورت فنری می‌باشدیعنی تا زمانی که تحت فشار اعمال شدهتیغه باشند جریان برق (فرمان) را قطع می‌کنندو پس از عبور تیغه به محل اصلی خود بازگشته و جریان برق (فرمان) وصل میشود.

  • مینو احمدی
  • ۰
  • ۰

تابلو برق موتورخانه

تابلو برق موتورخانه جهت راه اندازی صحیح الکتروموتورها با حفاظت کامل تولید می شود. این نوع از تابلو برق موارد استفاده فراوانی دارد که در مکان های مختلف از آن ها جهت راه اندازی انواع الکتروموتورها (MCC)، دیگ بخار و مشعل ها استفاده می کنند تا کنترل به درستی و بدون دخالت نیروی انسانی به صورت کاملا اتوماتیک انجام شود. حدود ۸۰ تا ۹۰ درصد تجهیزات استفاده شده در تابلو  برق موتور خانه جهت را ه اندازی موتورهای الکتریکی میباشد و مابقی تجهیزات مربوط به روشنایی و موارد دیگر میباشد.

تابلو‌های برق را می‌توان از جنبه‌های گوناگون تقسیم بندی نمود که مهمترین این تقسیم بندی‌ها بر اساس ولتاژ نامی تجهیزات و تابلو است. تابلو‌هایی که تجهیزات آن‌ها دارای ولتاژ حداکثر تا ۱ کیلو ولت می‌باشند، در بخش فشار ضعیف قرار می‌گیرند و ولتاژ نامی بالاتر از یک کیلو ولت را در بخش فشار متوسط قرار می‌دهند که به طور معمول تجهیزات حداکثر تا ۳۶ کیلو ولت درون سلول قرار داده می‌شود.

 این تابلو در انواع ایستاده ، دیواری توکار ، روکار و بارانی ساخته میشوند. حفاظت این نوع تابلوها بر اساس منطقه مورد استفاده از لحاظ جغرافیایی و جوی تعیین میگردد  داخل این تابلوها درایوهای راه انداز موتور های الکتریکی نصب میشود که خنک سازی آن با توجه به دمای جوی و مکان جغرافیایی آن تعیین میگردد.

اجزاء تشکیل دهنده تابلو برق موتورخانه

کنتاکتور

عامل قطع و وصل مدار فرمان از راه دور

بی متال

جهت فرمان قطع در اثر عبور جریان زیاد

انواع رله‌ها

جهت ارسال فرمان قطع یا وصل در اثر عوامل مختلف و خطا‌های گوناگون (از قبیل: رلۀ کنترل فاز، رلۀ کنترل بار، رلۀ زمانی یا تایمر و

انواع کلید‌ها

جهت قطع و وصل مدار (از قبیل: کلید‌های سلکتوری، غلتکی، بوش باتون، میکروسوئیچ، فلوتر سوئیچ و … …)

 تجهیزات اندازه گیری

جهت محاسبۀ پارامتر‌های متغییر (نظیر آمپرمتر، ولتمتر، واتمتر، فرکانس متر، کسینوس فی متر

ترانس جریان یا سی تی، ترانس ولتاژ یا پی تی

جهت کاهش یا افزایش جریان یا ولتاژ

بدنه

قسمت فلزی که تجهیزات را محصور می‌کند

ارتباطات

ارتباط تجهیزات توسط هادی‌ها برقرار می‌شود. (مثل سیم، شینه، کابلشو  …)
کلیۀ فعالیت قسمت‌های وایرینگ و شینه کشی جزء این دسته محسوب می‌شوند که به دو گروه ارتباطات انعطاف ناپذیر (شینه‌ها) و ارتباطات انعطاف پذیر (سیم و کابل) تقسیم می‌شوند.

تابلوی اصلی

در پست برق و بطرف فشار ضعیف ترانس متصل است.

تابلوی نیمه اصلی

اینگونه تابلو ها‌ی برق بلوک ساختمانی یا قسمت مستقلی از مجموعه را توزیع و ازتابلوی اصلی تغذیه می‌شود.

تابلوی فرعی

برای توزیع و کنترل سیستم برق خاصی مانند موتور خانه- روشنایی و به کار می‌رود و از تابلوی اصلی تغذیه می‌شود.
معمولا تابلو‌های موتور خانه از نوع ایستاده و بقیه تابلو‌ها از نوع توکار تمام بسته می‌باشد (در این ساختمان تمامابه این شکل می‌باشد) در این ساختمان لیستی تهیه شده که شامل قطعات مکانیکی و الکتریکی داخلی تابلو می‌باشد. این لیست شامل ضخامت ورق فریم تابلوروبند- نوع رنگ کاری جانقشه ای- یرق آلات- نوع تابلو (یک درب- دو دربنرمال اضطراری) اسم شرکت سازنده تابلو اسم تابلو چراغ سیگنال (رنگتعداد- وات نوع لامپ فیوز) مشخصات فیوز‌های داخل تابلو بعلاوه پایه فیوز کلید مینیاتوری (تکفاز سه فاز- ولتاژ قابل تحمل) رله- کنتاکتور کلید گردان (با مشخصات کامل) مشخصات ترمینال مشخصات شین فاز نول- مقره‌های پشت شین نوع سیم کشی داخلی تابلو- نوع سیم کشی خط به تابلوطریقه انتقال سیم در تابلو (ترانکینگ-استفاده از کمربند) استفاده از سیم یک تکه در تابلو شماره گذاری خطوط روی ترمینال استفاده از کابلشو. تمام این عناوین با مشخصات کامل می‌باشد. وجود این مشخصات باعث عمر بیشتر تابلو- خطر کمتر و تعویض آسانتر می‌شود. وجود سیم ارت در تابلوی برق ضروری و با رنگ سبز می‌باشد.

خطوط R. -S – T. به‌تر تیب با رنگ زرد- قرمز- آبی سیم نول با رنگ سیاه می‌باشد در بعضی از تابلو‌ها روی درب تابلو‌ها یک سری کلید وجود دارد START- STOP یا یک کلید گر دان که برای روشن و خاموش کردن روشنایی و یا موتور به کار می‌رود.
برای تابلو‌ها دو نوع نقشه می‌کشند: ۱رایزر دیاگرام که مکان تابلو در آن قید شده است.۲- نقشه داخل تابلو (که خطوط فیوز و کلید‌ها در آن کشیده شده است)

ایمنی تابلو برق موتورخانه

کلید ورودی باید خودکار باشد. در مواردیکه از کلید و فیوز جداگانه استفاده شود کلید باید قبل از فیوز نصب شود. بطوریکه با خاموش کردن کلید، فیوز نیز قطع شود. کلید اصلی حتی الامکان گردان باشد و از فیوز فشنگی استفاده شود.  سیم کشی داخلی تابلو با سیم مسی تک لا با عایق حداقل ۱۰۰۰ ولت با مقطع مناسب انجام شود. ارتفاع بالاترین دسته کلید تابلو ۱۷۵ سانتیمتر بیشتر نباشد و همچنین قسمت میانی از سطح زمین ۱۶۰ سانتیمتر باشد. استفاده از سیم ۵/۱ برای روشنایی با کلید مینیاتوری ۱۰ آمپر و سیم ۵/ ۲ برای پریزبا کلید مینیاتوری ۱۶ آمپر می‌باشد.

  • مینو احمدی
  • ۰
  • ۰

مهم‌ترین بخش مربوط به طراحی چاه آسانسور یعنی فضای مورد نیاز سیستم آسانسور را مورد بررسی قرار خواهیم داد. اگرچه به دلیل گستردگی مبحث آسانسور در ظرفیت‌ها و سرعت‌های مختلف و نیز کاربردی و تنوع در طراحی متداول‌ترین نوع آسانسور یعنی آسانسور با یک در، کابین و وزنه تعادل .

فضای مورد نیاز سیستم آسانسور

فضای مورد نیاز سیستم آسانسور فضای مورد نیاز آسانسور به چند دسته تقسیم می شود

  1. فضای مورد نیاز در مقطع افقی (عرض و عمق چاه(
  2. فضای مورد نیاز در مقطع عمودی (از کف تا سقف چاه(
  3. فضای مورد نیاز در موتورخانه

هر یک از بخش‌های فوق را به صورت جداگانه مورد بررسی قرار می‌دهیم تا بتوانیم ابعاد مناسب جهت آسانسور با ظرفیت و سرعت موردنظر را به دست آوریم.

فضای مورد نیاز در مقطع افقی آسانسور

کابین آسانسور

وزنه تعادل اسانسور

ریل راهنمای کابین آسانسور

آسانسور

عرض مورد نیاز جهت نصب در آسانسور

عرض نیمه اتوماتیک برای نصب آسانسور

عرض تمام اتوماتیک برای نصب آسانسور
سه عامل متغیر در عمق چاه تاثیرگذار است:
 عمق کابین: طبق حدول ارائه شده ابعاد کابین هشت نفره معادل (عمق) ۱۴۰ (عرض) ۱۱۰ سانتیمتر می‌باشد که عمق کابین ۱۴۰ سانتیمتر است.
فضای اشغال شده توسط در آسانسور: در اتوماتیک سانترال ۲۰ سانتیمتر از فضای عمق چاه را اشغال می‌نماید.
فضای مورد نیاز جهت عبور وزنه تعادل، حدود ۳۰ سانتیمتر است.
بنابراین حداقل عمق چاه معادل ۱۹۰=۳۰+۲۰+۱۴۰ سانتیمتر خواهد بود.
ب- محاسبه عرض چاه مورد نیاز:
دو عامل تعیین کننده عرض چاه آسانسور است:

a- عرض کابین و فضای مورد نیاز جهت نصب ریل‌ها
b- عرض و نوع در آسانسور که پس از محاسبه عرض مورد نیاز در هر دو مورد اندازه بزرگ‌تر را به عنوان عرض چاه انتخاب می‌نماییم.

عرض چاه مورد نیاز با توجه به عرض کابین

عرض کابین طبق جدول ۱۱۰ سانتیمتر است.
   
فضای لازم جهت نصب ریل‌ها در هر طرف ۲۰ سانتیمتر است. بنابراین عرض چاه مورد نیاز معادل ۱۵۰=۴۰+۱۱۰ سانتیمتر خواهد بود.
عرض چاه با تو جه به عرض و نوع در آسانسور

چون عرض نوع بازشوی در آسانسور از نوع مرکزی ۸۰ سانتیمتر است طبق فرمول ارائه شده خواهیم داشت ۱۸۰=۲۰+(۸۰×۲)=۲۰+A2= عرض چاه، با توجه به موارد (۱) و (۲) عرض چاه مورد نیاز ۱۸۰ سانتیمتر خواهد بود.
در نتیجه ابعاد چاه مورد نیاز برای یک آسانسور با سرع بالا با ظرفیت هشت نفر و در تمام اتوماتیک سانترال به عرض ۸۰ سانتیمتر معادل (عمق) ۱۸۰ × (عرض) ۱۹۰ خواهد بود.

فضای مورد نیاز در مقطع عمودی آسانسور

چاهک (Pit)
این ارتفاع را با P نشان می‌دهیم (چاهک در چاه آسانسور به جهت تامین فضای جان پناه برای سرویسکار آسانسور و نصب برخی تجهیزات از قبیل ضربه گیر یا بافر و تعبیه می‌گردد

طول مسیر حرکت آسانسور

مسیر حرکت آسانسور از کف پایین ترین توقف آغاز و تا کف بالاترین توقف ادامه می‌یابد و بنابراین با توجه به ارتفاع و تعداد طبقات ارتفاع طبقه آخر در محاسبه طول مسیر حرکت لحاظ نمی‌گردد.
به عنوان مثال طول مسیر حرکت را در یک ساختمان هفت طبقه با ارتفاع طبقات (کف تا کف) ۴/۳ متر محاسبه می‌نماییم. با توجه به آغاز حرکت آسانسور از کف پایین ترین طبقه یعنی طبقه اول و اتمام حرکت آن در کف بالاترین طبقه در طبقه هفتم ارتفاع طبقه هفتم به عنوان مسیر حرکت محاسبه نمی‌گردد و تنها شش طبقه به عنوان طول مسیر (Travel) محاسبه می‌گردد یعنی ۲۵/۸=۴/۳× ۶ متر
این ارتفاع را با OH نشان می‌دهیم. فاصله کف بالاترین توقف تا زیر سقف چاه آسانسور بالاسری یا overhead نام دارد. این فضا نیز به عنوان جان پناه برای تکنسین آسانسور و یا بازرس در هنگامی که کابین آسانسور در بالاترین حد ممکن خود در چاه قرار می‌گیرد تعبیه می‌گردد.
نحوه محاسبه این ارتفاع قدری به تفصیل می‌انجامد که در اینجا تنها به ارائه جداولی که متناسب با سرعت و ظرفیت‌های متفاوت و نیز نوع کاربری و ارتفاع کابین آسانسور ارتفاع بالاسری را تعیین می‌نماید، بسنده می‌نماییم.

ارتفاع روی سقف چاه تا زیر سقف موتورخانه

این ارتفاع بر طبق استاندارد حداقل ۱/۸ متر در نظر گرفته شده است که با توجه به متوسط قد افراد ارتفاع مناسبی جهت ایستادن در روی سکوی موتورخانه در حین کار است.

فضای مورد نیاز جهت موتورخانه آسانسور

معمولا موتورخانه آسانسور در بالای چاه آسانسور ساخته می‌شود که در آن تجهیزاتی از قبیل موتور گیربکس، تابلو فرمان، تابلوی برق سه فاز نصب می‌گردد.
ارتفاع موتورخانه با لحاظ نمودن بالا آمدن سکوی موتورخانه جهت تامین فضای بالاسری و از روی سکو به دلیل تامین ارتفاع ۱/۸۰ تا زیر سقف موتورخانه از کف تا پشت بام تعیین خواهد گردید.

  • مینو احمدی
  • ۰
  • ۰

موتور آسانسور را به عنوان قلب یک سیستم آسانسور می‌شناسند. موتورهای آسانسور در انواع مختلفی وجود دارد که هرکدام نیز به گونه‌های مختلفی تقسیم‌بندی می‌شود. یکی از موتورهای رایج که در سیستم آسانسور مورد استفاده قرار می‌گیرد، موتور گیربکس‌دار آسانسور یا به اختصار موتور گیربکسی می‌باشد. در این میان برخی از موتورها گیربکسی آسانسور به عنوان یک مزیت دارای فلایویل موتور آسانسور هستند. فلایویل موتور آسانسور که بر روی موتور قرار دارد، ویژگی‌های بسیاری را به موتور آسانسور خواهد افزود. به عنوان مثال از فلایویل موتور آسانسور می‌توان برای نجات اضطراری آبسانسور بصورت دستی بهتره برد
ریشه نام فلایویل موتور آسانسور

کلمه‌ی فلایویل (Fly –Wheel) همانطور که پیداست از دو کلمه‌ی انگلیسی Fly و Wheel تشکیل شده است. کلمه‌ی Fly به معنی پرواز بوده و کلمه دوم نیز به معنای چرخ می‌باشد. از این رو معادل فارسی چرخ طیار و یا چرخ لنگر برای فلایویل موتور آسانسور به کار برده می‌شود. اما کلمه رایج برای این قطعه موتور آسانسور در میان فروشگاه‌ قطعات آسانسور، نصاب‌های آسانسور، تعمیرکاران و سرویس‌کاران آسانسور همان فلایویل می‌باشد. البته در کنار فلایویل، هندویل نیز متداول می‌باشد.

فلایویل یا هندویل موتور آسانسور چیست؟

فلایویل موتور آسانسور یک قرص سنگین و گردان است که برای ذخیره گشتاور زاویه‌ای در موتور مورد استفاده قرار می‌گیرد. ساختمان این قطعه ساده می‌باشد بطوریکه باید کاملا دایره‌ای متقارن و متعادل و البته صاف و صیقلی بوده و هیچگونه انحنا و تاب‌خوردگی در آن دیده نمی‌شود. همچنین فلایویل موتور آسانسور باید دارای جرم نسبتا بالایی باشد. اما ابعاد و شکل آن بستگی به انواع موتور آسانسور و اندازه‌ و توان موتور آسانسور دارد. جنس هندویل موتور آسانسور معمولا از چدن می‌باشد. از مهم‌ترین ویژگی‌های استفاده از هندویل در موتور آسانسور می‌توان موارد زیر را نام برد:

  • ذخیره کننده گشتاور زاویه‌ای
  • مقابله با تغییر سرعت دوران آسانسور
  • یکنواخت نگه داشتن چرخش محور موتور
  • افزایش قدرت
  • استفاده برای نجات اضطراری بصورت دستی

کارکرد فلایویل موتور آسانسور

از آنجایی که انرژی جنبشی یک جسم با جرم و سرعت آن رابطه دارد، می‌توان عملکرد فلایویل موتور آسانسور را نیز بر اساس انرژی جنبشی آن توصیف کرد. با به چرخش درآمدن فلایویل توسط محور موتور، یک انرژی جنبشی در فلایویل بوجود خواهد آمد. به دلیل اینرسی حرکتی فلایویل، اگر محور موتور از حرکت بایستد، فلایویل تا یک مدت زمان کوتاه به حرکت خود ادامه خواهد داد. دلیل این موضوع انرژی جنبشی است که در جرم فلایویل ذخیره می‌شود. وجود این مزیت به موتور آسانسور به یکنواختی حرکت آن کمک خواهد کرد. در صورتی که به دلیل وجود برخی ایرادات و نوسانات، موتور آسانسور دچار تغییر گشتاور شود، انرژی ذخیره شده در فلایویل موتور آسانسور با این تغییر گشتاور موقتی مقابله کرده و مانع برهم خوردن تعادل حرکتی محور موتور می‌شود. همچنین فلایویل متنناسب با نوع و اندازه موتور باعث می‌شود که موتور پس از شروع حرکت به انرژی کمتری نسبت به زمان شروع نیاز داشته باشد.

 

  • مینو احمدی
  • ۰
  • ۰

صنعتی شدن آسانسور در ایران

 تاریخچه آسانسور در ایران با ناصرالدین شاه به‌پایان نمی‌رسد. تولید انبوه و صنعتی شدن آسانسور در جهان با اختراع اوتیس و همچین الکتریکی شدن موتورهای آسانسور در حدود 150 سال قبل صورت گرفت و شرکت‌های اوتیس و شیندلر اولین کسانی بودند که تولید آسانسور را به‌صورت صنعتی شروع کردند.

اما صنعتی شدن آسانسور در ایران در حدود 80 سال پیش و با رونق گرفتن ساخت‌وساز در زمان پهلوی اول و با نصب آسانسور در ساختمان‌های اطرف میدان سپه، باشگاه افسران و صورت گرفت. این آسانسورها توسط کارشناسان خارجی و به کمک اولین نسل از متخصصین ایرانی راه‌اندازی شدند.

از سال 1335 به بعد را می‌توان دوران رشد صنعت آسانسور در ایران نامید؛ زیرا در این سال‌ها آپارتمان‌سازی به شیوه امروزی رونق یافته بود.

ابتدا آسانسورها به‌طور کامل و بسته‌بندی‌شده از خارج از کشور به ایران وارد می‌شدند. اما به‌تدریج شرکت‌های ایرانی برای فروش و نصب آسانسور در ایران به‌وجود آمدند و در سال ۱۳۴۵ اولین کارگاه تولید درب و کابین آسانسور توسط «اوکسن الکسانی» با کپی‌برداری از روی درب و کابین‌های شرکت‌های آسانسور اروپایی به‌وجود آمد.

ساخت اولین کارخانه آسانسورسازی در ایران 

در سال ۱۳۴۵ در  وزارت مسکن و شهرسازی طرحی برای آپارتمان‌سازی و ایجاد شهرک‌های مسکونی در اطراف شهرهای بزرگ تصویب و به همین منظور ساخت اولین کارخانه آسانسورسازی در ایران برنامه‌ریزی شد. این یک نقطة عطف در تاریخچة آسانسور ایران بود.

در سال ۱۳۵۰ کلنگ ساخت اولین کارخانه آسانسورسازی ایران با نام ایران شیندلر در زمینی واقع در شهرک صنعتی «البرز» در شهر قزوین به زمین زده شد و در سال ۱۳۵۳ این کارخانه با ظرفیت اولیه تولید چهارصد دستگاه آسانسور تحت لیسانس شیندلر سوئیس به بهره‌برداری رسید و به‌طور هم‌زمان جهت پرورش نیروی متخصص در نصب آسانسور شروع به برگزاری دوره‌های کامل آموزشی تئوری و عملی نصب آسانسور کرد که در هر دوره حدود ۲۰ تکنسین موفق به کسب مدرک مهارت نصب می‌شدند. این دوره‌ها از سال ۱۳۵۴ تا ۱۳۵۷ ادامه داشت؛ هم‌زمان، اولین کارخانة سازنده قطعات آسانسور در ایران با نام تسلا ــ ایران تولید خود را شروع کرد.

در سال ۱۳۵۴ کارخانه آسانسور و پله برقی ایران در ابهر تأسیس و مدتی بعد تحت لیسانس هاوس هان آلمان شروع به تولید کرد. شرکت اوتیس آمریکا نیز اقدام به خرید زمینی در شهر صنعتی ساوه نمود و برنامه‌ریزی برای تأسیس کارخانه کرد.

همچنین در سال ۱۳۵۵ شرکت تولیدی ایران امباربا کارخانه تولید آسانسور خود را در شهر صنعتی رشت تأسیس و تولید آسانسور را تحت لیسانس امباربا اسپانیا آغاز کرد. به‌نظر می‌رسد در تاریخ آسانسور ایران تا آن زمان، این دوران نقطة اوج شکوفایی صنعت نوپای آسانسور بود.

در کنار شرکت‌های تولیدی فوق حدود سی شرکت نصب و فروش آسانسور هم در ایران تا سال ۱۳۵۷ دائر شدند. همچنین چهار یا پنج کارگاه تولید درب و کابین آسانسور هم ایجاد شد که شرکت‌های فروش و نصب آسانسور را یاری می‌ دادند.

صنعت آسانسور پس از انقلاب اسلامی 

اما پس از انقلاب و با خروج کارشناسان خارجی از ایران و تحریم اقتصادی و قطع شدن واردات باعث شد که شرکت ایران شیندلر که بیشتر سهام آن متعلق به بانک‌ها بود توسط وزارت مسکن و شهرسازی مصادره و اداره شد، شرکت آسانسور و پله‌برقی و پله‌برقی ایران به علت عدم ورود آسانسور از خارج تعطیل شد، پروژه اوتیس نیمه‌کاره می‌ماند و زمین و نمایندگی فروش آن مصادره می‌شود، شرکت ایران امباربا نیز توسط بانک صنعت و معدن اداره شد.

با شروع جنگ ایران و عراق در سال 1359 آپارتمان‌سازی تعطیل شد و در نتیجه صنعت آسانسور ایران با بحران مواجه شد. به علت تحریم ایران و وارد نشدن قطعات مورد نیاز در ایران ساخته شد؛ بلافاصله بعد از جنگ و با شروع ساخت‌وساز صنعت آسانسور نیز بار دیگر شروع به رشد و ارتقاء کرد. در برهه‌هایی مانند دهه 70 افزایش حوادث آسانسور توجه‌ها را به ایمن‌سازی و استانداردسازی در این زمینه جذب کرد؛ اما روزبه‌روز مسئله ایمن‌سازی و استانداردسازی آسانسورها پیشرفت کرد و البته سرویس و نگهداری آسانسور نیز به صنعت خدمات آسانسور پیوست.

  • مینو احمدی
  • ۰
  • ۰

وزنه تعادل آسانسور وزنه ایست که باعث می شود تعادل در آسانسور برقرار شود. کابین آسانسور توسط سیم بکسل ها از طرف انتهایی به قاب وزنه متصل باشد و این سیم بکسل ها روی فلکه اصلی موتور به حرکت در می بیایند (سر  میخورند) و از طرفی دیگر سیم بکسل ها به کابین متصل اند و باعث می شوند تا کابین در حالت تعادل قرار بگیرد. هر یک از وزنه های قاب وزنه دارای وزنی بین ۳۵ الی ۴۰ کیلوگرم است که داخل آن از جنس چدن یا بتن پر شده است و با روکش پلاستیکی و یا گالوانیزه آن را می پوشانند تا به دستان نصاب و راه انداز که باید این وزنه ها را داخل قاب وزنه تعادل آسانسور بگذارد، آسیبی نزند. سازه قاب وزنه باید طوری محکم و قوی ساخته شده باشد که در صورت قرار گیری وزنه ها درون آن و حرکت کردن و ایستادن ناگهانی آن در هنگام عمل کردن ترمز اضطراری(پاراشوت) هیچ گونه شکستگی رخ ندهد و هرگز وزنه های درون آن به بیرون از قاب وزنه راه نیابند.

فضای اختصاص یافته به وزنه تعادل ۳۰ سانتی متر می باشد.ازین مقدار در واقع ۷ سانتی متر فاصله متحرک تا ثابت یعنی به منظور فضای بین دیوار تا وزنه تعادل و ۱۰ سانت نیز فاصله متحرک تا متحرک می باشد. فضای پر شده توسط وزنه تعادل را بر اساس نوع وزنه از جدولی که در این مقاله آموزشی برای شما نوشته شده است پیدا خواهید کرد. ابعاد جدول ذیل توسط افرادی که می دانند وزنه تعادل آسانسور چیست گرد آوری شده است و به شما ارائه می دهیم. در این جدول در واقع وزنه چدنی و یا سربی و بتنی شامل عرض ، مقدار جرم و نیز نوع ناودانی استفاده شده برای قاب وزنه اعلام گردیده. مقتضی است پیش از طراحی، مقادیر قابل ساخت وزنه ها از سازنده استعلام گردد. وزنه هایی که بیشترین استفاده را در صنعت دارند  دارای عرض های ۷۷ ،۸۷ ،۹۷ سانتی متر می باشند. در جدول ذیل برخی ردیف ها عرض وزنه تکرار گردیده است در موارد یاد شده جرم هر یک از وزنه ها بیشتر فرض شده است .

نکته بسیار مهم در وزنه تعادل آسانسور

جدول ذیل بر اساس تجربی بوده متخصصینی که می دانند وزنه تعادل آسانسور چیست از آن آگاه هستند. این اعداد صرفا جهت آموزش مبانی طراحی استفاده گردیده است، همچنین برای استفاده در هر آسانسور می بایست پیش از هرگونه انجام عملیات وزنه ریزی در قاب وزنه به محاسبه ی تحمل بار مخصوص در زمان پاراشوت را در خصوص قاب وزنه انجام داد.

وزنه تعادل کابین می تواند در پشت کابین و یا در مجاور آن تعبیه گردد انتخاب محل وزنه تعادل به شرایط چاه بستگی دارد.در صورتی که چاه عمق زیادی داشته باشد. توصیه میشود وزنه تعادل در پشت کابین تعبیه شده و در مواردی که چاه دارای دهنه زیاد باشد توصیه می گردد وزنه تعادل در کنار کابین تعبیه گردد. ابعاد وزنه تعادل آسانسور باید با توجه به نکاتی که گفته شد باشد در غیر این صورت امکان نصب وجود ندارد
چند اصطلاح مهم در نقشه خوانی برای قاب وزنه

عرض وزنه تعادل می باشد که معمولا از سازنده آن استعلام می گردد. CW به شما ابعاد وزنه تعادل آسانسور را مشخص می کند.

فاصله بین ریل ها یا نوک تا نوک ریل ها که با توجه به نوع کفشک ها نوع قاب وزنه و وجود ترمز ایمنی تعیین می گردد. در صورتی که سیستم دارای ترمز ایمنی باشد این مقدار از حداقل ۶ سانتی متر الی ۷٫۵ سانتی متر انتخاب می گردد. بنابراین اگر از سیستم ترمز ایمنی تدریجی (پاراشوت) استفاده شده باشد به اندازه ۱۵ سانتی متر به عرض وزنه تعادل اضافه می شود. اگر چنانچه قاب وزنه ترمز ایمنی نداشته باشد، می بایست مقدار فاصله وزنه تا نیش به نیش ریل ها از سازنده استعلام گردد.

  • مینو احمدی
  • ۰
  • ۰

کابل اصلی برق آسانسور :

برق تمام سیستم آسانسور، چراغ ها و پریزهای موجود در موتورخانه و چاله آسانسور توسط یک کابل ۵ رشته که از کنتور عمومی می آید تامین می شود. کنتور عمومی برای ساختمان هایی که آسانسور دارند، یک کنتور ۳ فاز است که تمامی ساکنین آن مجتمع مسکونی در پرداخت هزینه های مصرفی آن شریک هستند. این کنتور در کنار سایر کنتورهای برق، یعنی در تابلوی کنتورها نصب می شود. اینکه این کابل ۵ رشته ای از چه نمره ای باشد بستگی به توان موتور، ظرفیت آسانسور، راندمان موتور و پارامترهای دیگر تعیین میشود. ولی معمولاً برای آسانسورهای -۵/۵ کیلو وات و کمتر- و تا ارتفاع ۶ طبقه ، که ظرفیت جابجایی ۴ تا ۶ نفر را دارند، از کابل ۵ در ۶ استفاده می شود. و برای موتورهای آسانسور با توان ۹/۵ کیلو وات که معمولاً ظرفیت جابجایی ۱۰ نفر را دارند، از کابل ۵ در ۱۰ استفاده می‌شود. از این ۵ رشته سیم، ۳ رشته برای فازهای برقِ ۳ فاز، یک رشته برای نول و یک رشته برای ارت استفاده می شود.

نکته: وقتی می گوییم یک کابل ۵ در ۶ (۵*۶) است، یعنی در داخل آن کابل ۵ رشته سیم با نمره ۶ قرار گرفته است.

پس این کابل اصلی بایستی از کنتور عمومی شروع شود و با استفاده از لوله برق فولادی یا لوله برق نسوز به داخل چاله آسانسور برسد و بعد از آنجا به سمت بالا و تا اتاقک موتورخانه امتداد یابد و به تابلوی قدرت -اسم دیگرش تابلوی سه فاز- وصل شود. لوله های فولادی یا لوله های نسوز که کابل اصلی از داخل آن رد شده بایستی به فاصله هر ۲ متر به دیواره چاله آسانسور با بست محکم شود.

توجه کنید که چون تابلوی قدرت در نزدیکی درب ورودی به موتورخانه نصب می شود، شما بایستی طول کابل برق اصلی را کمی بلندتر در نظر بگیرید تا مطمئن شوید که بعداً طول کابل کوتاه نمی آید.
تابلوی قدرت یا همان تابلوی ۳ فاز یک تابلوی کوچک است که فقط روی آن یک کلید گردان صفر و یک و ۳ عدد چراغ سیگنال کوچک قرار دارد. این تابلو در ارتفاع ۱۲۰ تا ۱۴۰ سانتی متری از کف موتورخانه نصب می شود. تصویر یک تابلوی قدرت را در پایین مشاهده می‌کنید. با چرخاندن کلید گردان روی این تابلو، برق کل سیستم آسانسور، بجز برق روشنایی ها و پریزها قطع خواهد شد.

پس این تابلو، برق ۳ قسمت مختلف را تامین می کند.

۱- برق موتور و تابلوی کنترل

۲- برق چراغ های چاله آسانسور و اتاقک موتورخانه

۳- برق پریزهای چاله آسانسور و اتاقک موتورخانه

البته شما به عنوان یک برقکار ساختمان فقط کابل اصلی را تا نزدیکی درب موتورخانه می کشید و الباقی کار را نصاب آسانسور انجام می‌دهد. پس نیازی نیست که بیشتر از این وارد جزئیات شویم.

 

  • مینو احمدی
  • ۰
  • ۰

تابلو سه فاز

تابلو سه فاز

تابلو سه فاز تشکیل شده از سه فیوز برای ایمنی سیم کشی اسانسور که بر اثر  اضافه جریان ناشی از  اتصالات کوتاه به وچود می آید. تابلو سه فاز دارای شینه نول و ارت و ترمینال های سه فاز و نول و ارت است .دو کلید مینیاتوری نیز (روشنایی چراغ تونلی و ..) درون آن تعبیه شده است.بر روی درب آن نیز یک کلید سه فاز غلطکی و سه چراغ سیگنال وجود دارد. روشن بودن چراغ ها نشان دهنده وجود سه فاز و دلیل کلید سه فاز قطع کامل مدار سه فاز اسانسور است.

با چرخاندن کلید گردان روی این تابلو، برق کل سیستم آسانسور، بجز برق روشنایی ها و پریزها قطع خواهد شد.

پس تابلو سه فاز ، برق ۳ قسمت مختلف را تامین می کند.

۱- برق موتور و تابلوی کنترل

۲- برق چراغ های چاله آسانسور و اتاقک موتورخانه

۳- برق پریزهای چاله آسانسور و اتاقک موتورخانه

کابل اصلی برق آسانسور :

برق تمام سیستم آسانسور، چراغ ها و پریزهای موجود در موتورخانه و چاله آسانسور توسط یک کابل ۵ رشته که از کنتور عمومی می آید تامین می شود. کنتور عمومی برای ساختمان هایی که آسانسور دارند، یک کنتور ۳ فاز است که تمامی ساکنین آن مجتمع مسکونی در پرداخت هزینه های مصرفی آن شریک هستند. این کنتور در کنار سایر کنتورهای برق، یعنی در تابلوی کنتورها نصب می شود.

کابل سه فاز:

اینکه این کابل ۵ رشته ای از چه نمره ای باشد بستگی به توان موتور، ظرفیت آسانسور، راندمان موتور و پارامترهای دیگر تعیین میشود.

معمولاً برای آسانسورهای -۵/۵ کیلو وات و کمتر- و تا ارتفاع ۶ طبقه ، که ظرفیت جابجایی ۴ تا ۶ نفر را دارند، از کابل ۵ در ۶ استفاده می شود. و برای موتورهای آسانسور با توان ۹/۵ کیلو وات که معمولاً ظرفیت جابجایی ۱۰ نفر را دارند، از کابل ۵ در ۱۰ استفاده می‌شود.

از این ۵ رشته سیم، ۳ رشته برای فازهای برقِ ۳ فاز، یک رشته برای نول و یک رشته برای ارت استفاده می شود.

نکته: وقتی می گوییم یک کابل ۵ در ۶ (۵*۶) است، یعنی در داخل آن کابل ۵ رشته سیم با نمره ۶ قرار گرفته است.

پس این کابل اصلی بایستی از کنتور عمومی شروع شود و با استفاده از لوله برق فولادی یا لوله برق نسوز به داخل چاله آسانسور برسد و بعد از آنجا به سمت بالا و تا اتاقک موتورخانه امتداد یابد و به تابلو  وصل شود. لوله های فولادی یا لوله های نسوز که کابل اصلی از داخل آن رد شده بایستی به فاصله هر ۲ متر به دیواره چاله آسانسور با بست محکم شود.

توجه کنید که چون تابلو سه فاز  در نزدیکی درب ورودی به موتورخانه نصب می شود، شما بایستی طول کابل برق اصلی را کمی بلندتر در نظر بگیرید تا مطمئن شوید که بعداً طول کابل کوتاه نمی آید.

  • مینو احمدی